Proeftuin 2026-2028
Onderzoek binnen de podiumkunsten
Podiumkunstenaars werken intensief met hun lichaam, meestal binnen een duidelijk kader van techniek, tekst, choreografie, timing of regie. Onze tactiele exploratie haalt dat kader tijdelijk weg en maakt ruimte voor directe lichamelijke waarneming, vrij spel, impuls, respons en wederzijdse beïnvloeding.
Tegelijk verloopt een groot deel van menselijke interactie zonder woorden. Tijdens het rollen wordt voortdurend informatie uitgewisseld via nabijheid, gewicht, weerstand, ritme, spanning en subtiele sensorische signalen. Ook zonder woorden valt er veel te vertellen. Het non verbale blijft echter voor velen een nobele onbekende.
Binnen Proeftuin 2026–2028 kiest Wildebries bewust voor de podiumkunsten als werkplaats om onze tactiele exploratie te verkennen.
Die keuze sluit aan bij een bredere artistieke beweging. Binnen recent artistiek onderzoek wordt "touch" vanuit verschillende invalshoeken onderzocht om nieuwe taal en reflectiekaders te ontwikkelen: als artistiek materiaal, als vorm van communicatie en als bron van belichaamde kennis. We vermelden hier enkele van die onderzoeken en projecten. Ze bieden inspiratie en tonen verschillende perspectieven waarop we tijdens de proeftuin kunnen terugkomen (of niet).
The Vocabulary of Touch
In The Vocabulary of Touch onderzoekt Rosalind Holgate Smith tactiele ervaring binnen Contact Improvisatie. Vanuit praktijkonderzoek ontwikkelt ze onder meer een onderscheid tussen listening, light en deep touch en onderzoekt ze hoe verschillende kwaliteiten van fysiek contact kunnen worden gebruikt en ervaren.
Rosalind Holgate Smith (2026)
The Vocabulary of Touch: Encountering Otherness through Contact Improvisation. Doctoral thesis, Kingston University.
Kingston University – The Vocabulary of Touch
Tactiliteit als manier van onderzoeken
In Touching (the) Strangeness onderzoekt Marloeke van der Vlugt aanraken niet alleen als onderwerp, maar ook als manier om artistieke kennis te ontwikkelen. Lichamelijke ervaring, ontmoeting en de veranderlijke relatie tussen lichaam, materiaal en omgeving vormen er deel van het onderzoeksproces.
Marloeke van der Vlugt (2026)
Touching (the) Strangeness: Exploring Touching as Methodology in Artistic Research. Doctoral thesis, HKU / Universiteit voor Humanistiek.
HKU – Touching (the) Strangeness
Van tactiele ervaring naar taal en kader
Met Beyond Gaze: Establishing the Language of Touch in Applied Drama onderzoekt Can Boyan binnen artistiek onderzoek hoe touch als artistiek medium kan worden benaderd en hoe daaruit een taal en een bruikbaar kader kunnen ontstaan.
Can Boyan (2024–2028)Veldsignalen
Ook breder zien we binnen de kunsten aandacht ontstaan voor lichamelijke nabijheid, tactiele communicatie, consent, improvisatie, partnering, weerstand en wederzijdse respons. Daarbij wordt het lichaam niet alleen benaderd als uitvoerend instrument, maar ook als plaats waar artistieke kennis ontstaat.
Wat verkennen we in deze proeftuin?
Centraal staat één vraag (de juiste formulering kan nog wijzigen):
Welke betekenis kan schuilgaan in een vrije, dyadische en non-verbale tactiele rol-exploratie in relatie tot de artistieke identiteit en praktijk van de uitvoerend podiumkunstenaar?
We onderzoeken die vraag vanuit drie samenhangende perspectieven.
De performer in verhouding tot zichzelf
Wat gebeurt er tijdens en na het rollen met zelfregulatie, decompressie en lichamelijke beschikbaarheid? Kan het vrije spel ruimte creëren naast aangeleerde patronen, techniek en controle? En welke betekenis krijgt dat binnen de artistieke praktijk en de readiness van de performer?
De performer in verhouding tot de ander
Hoe beïnvloedt het rollen de manier waarop een podiumartiest zich lichamelijk en relationeel tot anderen verhoudt? We kijken naar wat ontstaat rond initiatief en respons, grenzen, vertrouwen, weerstand, nabijheid, wederkerigheid en tactiele sensitiviteit.
De performer in verhouding tot het werkveld
Welke betekenis kan die ervaring hebben voor de veerkracht, weerbaarheid en professionele autonomie waarmee een performer zich binnen het kunstenveld beweegt? Hoe verhoudt die zich tot uiteenlopende mensen, situaties, verwachtingen en fysieke of relationele omstandigheden?
Vanuit deze proeftuin wil Wildebries kennis ontwikkelen over de kansen, valkuilen en hefbomen die vrij tactiel spel kunnen betekenen voor de uitvoerend podiumkunstenaar. We willen de ervaringen en inzichten uit het onderzoek documenteren, verdiepen en delen met het kunstenveld, en onderzoeken in welke vorm ze bruikbaar en overdraagbaar kunnen worden voor anderen.
Belangrijk
Wildebries verricht geen wetenschappelijk onderzoek. We verkennen vanuit onze eigen praktijk. Met open blik spelen we met de dynamieken en zijn benieuwd naar wat ze in beweging brengen.